Khảo sát tối ưu thành phần của bêtông nhẹ tạo rỗng bằng hạt eps (expanded polystyrene) để sản xuất panel tường và panel sàn dùng cho công trình nhà ở lắp ghép
Trong công trình nhà thấp và cao tầng,
việc xây dựng các tường bao che, tường ngăn
bằng vật liệu gạch rỗng đất sét nung và vữa cát
ximăng portland thì mất nhiều thời gian và
nhân công, ngoài ra, công nghệ sản xuất gạch
rỗng đất sét nung thì không thân thiện môi
trường vì khai thác đất sét làm mất đất canh
tác, khai thác than đá dùng làm nhiên liệu đốt
làm cạn nguồn tài nguyên và khói thải của quá
trình nung luyện thì gây ô nhiễm môi trường.
Bên cạnh đó, công trình xây dựng ngày nay còn
đòi hỏi tính cách nhiệt cách âm tốt để nâng cao
chất lượng sống cũng như giảm chi phí điều
hoà nhiệt độ, và vấn đề giảm trọng lượng công
trình để giảm chi phí nền móng cũng là một
vấn đề đang được quan tâm.
Để giải quyết vấn đề nêu trên, phương
pháp xây dựng lắp ghép sử dụng các cấu kiện
panel tường, sàn, mái làm từ bêtông nhẹ là một
công nghệ xây dựng hiện đại đáp ứng yêu cầu
thi công nhanh, giảm trọng lượng công trình để
giảm chi phí nền móng, tăng khả năng cách
nhiệt cách âm cho công trình để giảm chi phí
điều hoà nhiệt độ
Tóm tắt nội dung tài liệu: Khảo sát tối ưu thành phần của bêtông nhẹ tạo rỗng bằng hạt eps (expanded polystyrene) để sản xuất panel tường và panel sàn dùng cho công trình nhà ở lắp ghép
![Khảo sát tối ưu thành phần của bêtông nhẹ tạo rỗng bằng hạt eps (expanded polystyrene) để sản xuất panel tường và panel sàn dùng cho công trình nhà ở lắp ghép Khảo sát tối ưu thành phần của bêtông nhẹ tạo rỗng bằng hạt eps (expanded polystyrene) để sản xuất panel tường và panel sàn dùng cho công trình nhà ở lắp ghép](https://s1.giaotrinh.net/axd2p7kygnhv4l3y/thumb/2021/11/20/khao-sat-toi-uu-thanh-phan-cua-betong-nhe-tao-rong-bang-hat_hT30Ir9Hlf.jpg)
Science & Technology Development, Vol 13, No.K3- 2010 Trang 14 KHẢO SÁT TỐI ƯU THÀNH PHẦN CỦA BÊTÔNG NHẸ TẠO RỖNG BẰNG HẠT EPS (EXPANDED POLYSTYRENE) ĐỂ SẢN XUẤT PANEL TƯỜNG VÀ PANEL SÀN DÙNG CHO CÔNG TRÌNH NHÀ Ở LẮP GHÉP Kim Huy Hoàng, Đỗ Kim Kha, Trương Văn Việt, Bùi Đức Vinh, Nguyễn Văn Chánh Trường Đại học Bách khoa, ĐHQG-HCM TÓM TẮT: Công nghệ xây dựng nhà ở bằng phương pháp lắp ghép có sử dụng các cấu kiện panel (hoặc tấm lớn) tường, sàn, mái làm từ bêtông nhẹ là một công nghệ xây dựng hiện đại có nhiều ưu điểm là thi công nhanh, giảm trọng lượng công trình nên giảm chi phí nền móng, tăng khả năng cách âm cách nhiệt cho công trình nên giảm chi phí điều hoà nhiệt độ, công nghệ xây dựng này đã và đang được dùng tại nhiều nước phát triển và đặc biệt thích hợp để ứng dụng tại Việt Nam. Bài viết này trình bày kết quả nghiên cứu chế tạo bêtông nhẹ chất lượng cao trên cơ sở nâng cao cường độ bêtông nền và hình thành cấu trúc rỗng tối ưu cho bêtông nhẹ tạo rỗng bằng hạt EPS (expanded polystyrene bead), để hướng đến việc chế tạo các panel tường, panel sàn, panel mái nhẹ nhưng đạt các yêu cầu kỹ thuật sử dụng cho công trình nhà ở lắp ghép. Kết quả nghiên cứu cho thấy đã chế tạo được bê tông nhẹ EPS có khối lượng thể tích 875 - 1150 kg/m3 và cường độ nén 7.5 - 15 MPa cho phép sản xuất panel tường, chế tạo được bê tông nhẹ EPS có khối lượng thể tích 1275 kg/m3 và cường độ nén đến 20 MPa cho phép sản xuất panel sàn. Từ khóa: bê tông nhẹ, hạt EPS, nhà lắp ghép, cấu trúc rỗng tổ ong 1.ĐẶT VẤN ĐỀ [8] Trong công trình nhà thấp và cao tầng, việc xây dựng các tường bao che, tường ngăn bằng vật liệu gạch rỗng đất sét nung và vữa cát ximăng portland thì mất nhiều thời gian và nhân công, ngoài ra, công nghệ sản xuất gạch rỗng đất sét nung thì không thân thiện môi trường vì khai thác đất sét làm mất đất canh tác, khai thác than đá dùng làm nhiên liệu đốt làm cạn nguồn tài nguyên và khói thải của quá trình nung luyện thì gây ô nhiễm môi trường. Bên cạnh đó, công trình xây dựng ngày nay còn đòi hỏi tính cách nhiệt cách âm tốt để nâng cao chất lượng sống cũng như giảm chi phí điều hoà nhiệt độ, và vấn đề giảm trọng lượng công trình để giảm chi phí nền móng cũng là một vấn đề đang được quan tâm. Để giải quyết vấn đề nêu trên, phương pháp xây dựng lắp ghép sử dụng các cấu kiện panel tường, sàn, mái làm từ bêtông nhẹ là một công nghệ xây dựng hiện đại đáp ứng yêu cầu thi công nhanh, giảm trọng lượng công trình để giảm chi phí nền móng, tăng khả năng cách nhiệt cách âm cho công trình để giảm chi phí điều hoà nhiệt độ. Đối với bêtông nhẹ, mâu thuẫn cơ bản là khối lượng thể tích nhỏ thì cường độ không thể cao, do đó, lựa chọn khối lượng thể tích có xét TẠP CHÍ PHÁT TRIỂN KH&CN, TẬP 13, SỐ K3 - 2010 Trang 15 đến khả năng chịu lực sao cho phù hợp với mục đích sử dụng là vấn đề quan trọng. Nghiên cứu nâng cao độ bền cơ học và độ bền chống xâm thực của bêtông nhẹ là một vấn đề đang được quan tâm hiện nay. 2.CHẾ TẠO BÊTÔNG NHẸ CHẤT LƯỢNG CAO TRÊN CƠ SỞ GIA TĂNG CƯỜNG ĐỘ BÊTÔNG NỀN VÀ HÌNH THÀNH CẤU TRÚC RỖNG TỐI ƯU [1][3][4][8] 2.1.Yêu cầu về đặc tính của bêtông nhẹ được nghiên cứu chế tạo Hiện nay, tường xây tô sử dụng vật liệu gạch rỗng đất sét nung và vữa cát ximăng portland có khối lượng thể tích trong khoảng 1200 kg/m3 và cường độ của gạch rỗng đất sét nung theo tiêu chuẩn không nhỏ hơn 3.5 MPa; bêtông làm sàn (hoặc mái) đổ toàn khối của nhà dân dụng có khối lượng thể tích trung bình là 2400 kg/m3 và cường độ nén phổ biến là 20 – 25 MPa (xác định theo tiêu chuẩn) tương ứng cường độ nén dùng tính toán kết cấu là 9 – 11 MPa. Do đó, yêu cầu đặt ra đối với bêtông nhẹ được nghiên cứu chế tạo là: Đối với bêtông nhẹ dùng làm panel tường: khối lượng thể tích chỉ được đến khoảng 800 – 1000 kg/m3 và cường độ nén không nhỏ hơn 3.5 MPa. Đối với bêtông nhẹ dùng làm panel sàn (hoặc mái): khối lượng thể tích chỉ được đến khoảng 1200 – 1500 kg/m3 và cường độ nén không nhỏ hơn 15 MPa. 2.2.Tạo rỗng cho bêtông nhẹ bằng hạt EPS – một phương pháp tạo rỗng thích hợp để nâng cao độ bền cơ học của bêtông nhẹ trên cơ sở gia tăng cường độ bêtông nền và hình thành cấu trúc rỗng tối ưu. Về cơ bản, bêtông nhẹ gồm bêtông nền và lổ rỗng lớn nhìn thấy được bằng mắt thường. Tính chất của bêtông nhẹ phụ thuộc vào tính chất của bêtông nền và cấu trúc rỗng được tạo thành (tổng thể tích rỗng, hình dạng và kích thước lổ rỗng, mật độ và sự phân bố lổ rỗng). Có thể thấy rằng, nếu xét ở cùng một cấu trúc rỗng thì sự gia tăng cường độ của bêtông nền sẽ làm gia tăng cường độ của bêtông nhẹ; nếu xét ở cùng một bêtông nền và cùng một thể tích rỗng thì hình dạng, kích thước, mật độ và sự phân bố lổ rỗng sẽ ảnh hưởng đến khả năng chịu lực của bêtông nhẹ. Trên cơ sở phân tích trên, yêu cầu đặt ra trong nghiên cứu là phải chế tạo bêtông nền có cường độ càng cao càng tốt, cụ thể là cường độ nén của bêtông nền không nhỏ hơn 100 MPa. Hình 1 là sơ đồ nguyên lý chế tạo bêtông cường độ cao. Science & Technology Development, Vol 13, No.K3- 2010 Trang 16 Hình 1. Nguyên lý chế tạo bêtông cường độ cao Các kết quả nghiên cứu trong và ngoài nước về bêtông có cường độ vượt trên 100 MPa cho thấy loại bêtông này sử dụng một lượng nước nhào trộn rất thấp và hỗn hợp bêtông có tính dẻo dính cao, do đó không phải phương pháp tạo rỗng nào cũng thích hợp để tạo ra cấu trúc rỗng tốt nhất khi kết hợp với bêtông nền loại này. Phân tích chi tiết có thể thấy: Nếu dùng phương pháp phồng nở để tạo rỗng: Theo phương pháp này, khí được đưa vào trong khối vật liệu bởi các phản ứng tạo khí xảy ra ngay trong lòng khối vật liệu nhớt dẻo khi nhào trộn hỗn hợp, hoặc bởi bọt kỹ thuật được nhào trộn chung cùng khối vật liệu nhớt dẻo. Chất khí thải ra trong khối vật liệu ở trạng thái nhớt dẻo có tác dụng tạo nên cấu trúc rỗng xốp. Tuy nhiên, bêtông nền có tính dẻo dính lớn sẽ làm cho sự xâm nhập và phân tán khí hoặc bọt kỹ thuật không xảy ra hoặc xảy ra không đồng đều trong toàn khối bêtông. Ngoài ra, việc khống chế lượng và kích thước bong bóng khí cũng không thể như ý muốn. Nếu dùng phương pháp kết khối tiếp xúc để tạo rỗng: Theo phương pháp này, cấu trúc rỗng của vật liệu được tạo ra theo phương pháp kết khối các hạt hoặc sợi rời rạc tại các điểm tiếp xúc bằng lớp chất kết dính mỏng. Do đó, độ rỗng của bêtông nhẹ tạo thành rất lớn, các hạt hoặc sợi liên kết với nhau tại điểm tiếp xúc rất nhỏ bởi một màng mỏng bêtông nền, như vậy dù có nâng cao cường độ của bêtông nền cũng không nâng cao được cường độ của bêtông nhẹ sau cùng. Nếu dùng phương pháp kết khối thể tích đặc để tạo rỗng: Theo phương pháp này, các hạt tạo rỗng được liên kết thành khối bởi bêtông nền có hàm lượng đủ lớn để chiếm toàn bộ không gian xung quanh. Các hạt tạo rỗng được sử dụng có thể là loại hạt chịu lực hoặc không chịu lực. GIA TĂNG CƯỜNG ĐỘ NỀN ĐÁ XIMĂNG GIA TĂNG CƯỜNG ĐỘ VÙNG TRUYỀN BỆ MẶT GIỮA CỐT LIỆU VÀ NỀN ĐÁ XIMĂNG GIA TĂNG CƯỜNG ĐỘ HỆ CỐT LIỆU GIẢM TỶ SỐ NƯỚC/XIMĂNG TĂNG LƯỢNG SẢN PHẨM HYDRAT HOÁ CÓ LỢI (C-S-H) CỐT LIỆU CHẤT LƯỢNG TỐT. THÀNH PHẦN HẠT HỢP LÍ • PHỤ GIA SIÊU DẺO• BÀI TÍNH CẤP PHỐI TỐT • PHỤ GIA BỘT KHOÁNG VÔ CƠ SIÊU MỊN • PP NHÀO TRỘN HỢP LÍ • XIMĂNG CHẤT LƯỢNG TỐT • PHỤ GIA BỘT KHOÁNG SIÊU MỊN HOẠT TÍNH • PP DƯỠNG HỘ THÍCH HỢP TẠP CHÍ PHÁT TRIỂN KH&CN, TẬP 13, SỐ K3 - 2010 Trang 17 Các hạt phồng nở có khả năng chịu lực như hạt keramzit, peclit phồng nở, vemiculit phồng nở. Các hạt không chịu lực thường là các hạt chất dẻo chứa khí. Khi dùng hạt tạo rỗng là hạt nung phồng như keramzit, peclit thì cho phép tạo ra bêtông có cường độ chịu lực cao nhưng khối lượng thể tích thì không nhỏ vì khối lượng thể tích của các hạt nung phồng thì lớn, bêtông có được sau cùng chỉ nhẹ khi sử dụng hạt tạo rỗng với hàm lượng lớn, nếu xét về tính kinh tế thì không hiệu quả vì chi phí tạo ra các hạt nung phồng này cao. Khi dùng hạt tạo rỗng là hạt chất dẻo chứa khí, vì khối lượng hạt chất dẻo chứa khí nhẹ nên khối lượng thể tích của bêtông sau cùng sẽ nhỏ, khi này, hạt chất dẻo chứa khí không tham gia quá trình chịu lực mà chỉ có bêtông nền chịu, hạt chất dẻo chứa khí đóng vai trò tạo cấu trúc rỗng tổ ong, việc tạo ra cấu trúc rỗng có lợi nhất phụ thuộc vào sự phân bố các lổ rỗng tổ ong đó. Như vậy, tạo rỗng bằng phương pháp kết khối thể tích đặc, dùng hạt tạo rỗng là hạt chất dẻo chứa khí thì thích hợp cho việc nâng cao độ bền cơ học của bêtông nhẹ trên cơ sở nâng cao cường độ của bêtông nền và hình thành cấu trúc rỗng tối ưu. Loại hạt chất dẻo chứa khí được sản xuất và sử dụng phổ biến hiện nay là hạt EPS (còn gọi là expanded polystyrene beads hay hạt polystyrene phồng nở) là hạt tạo rỗng có nhiều ưu điểm: hạt EPS dạng hình cầu, không thấm nước, không độc hại, khối lượng thể tích hạt rất thấp chỉ đến khoảng 35kg/m3, được sản xuất dễ dàng với nhiều nhóm kích thước hạt khác nhau nên khi đưa hạt EPS vào hỗn hợp bêtông dẻo dính có lượng nước nhào trộn thấp thì việc tạo hình không gặp khó khăn, cho phép đưa hạt EPS vào với hàm lượng lớn; đặc biệt, việc tạo ra các cấu trúc rỗng tổ ong khác nhau có thể được thực hiện dễ dàng bởi sự phối hợp nhiều cấp hạt EPS. Hình 2 là nguyên lý tạo hạt EPS và cấu trúc của hạt EPS nhìn dưới kính hiển vi, quan sát cho thấy hạt EPS có cấu trúc rỗng xốp lớn với các màng polymer bên trong, nên hạt EPS không thấm hút nước, đảm bảo lượng nước nhào trộn hỗn hợp bêtông không bị thấm hút mất vào hạt EPS. Để bêtông nhẹ EPS có khối lượng thể tích đến khoảng 1200 kg/m3 khi khối lượng thể tích của bêtông nền trong khoảng 2400 kg/m3 thì tổng thể tích hạt EPS trong bêtông không thể nhỏ hơn 50%. Với lượng hạt EPS tạo rỗng không nhỏ hơn 50% tổng thể tích bêtông thì tổng diện tích bề mặt của hạt EPS sẽ lớn; nếu hỗn hợp bêtông nền có cường độ cao nhưng không có tính công tác tốt thì hỗn hợp bêtông EPS sẽ khó tạo hình, do đó, việc gia tăng tính công tác cho hỗn hợp bêtông nền là cần thiết, nguyên lý chế tạo bêtông tự đầm sẽ giúp thực hiện điều này. Nguyên lý cơ bản hướng tới việc chế tạo bêtông tự đầm là: Giới hạn hàm lượng cốt liệu thô và gia tăng hàm lượng bột để tăng bề dày lớp bột bao bọc các hạt cốt liệu từ đó tăng khả năng lăn trượt của các hạt cốt liệu, nghĩa là tăng tính công tác cho hỗn hợp bêtông. Khi hàm lượng bột mịn gia tăng thì tỷ diện tích bề mặt hạt mịn gia tăng, cần phải Science & Technology Development, Vol 13, No.K3- 2010 Trang 18 dùng một lượng nước lớn cho nhào trộn, dẫn tới suy giảm cường độ, để khắc phục điều này, phụ gia siêu dẻo được sử dụng với hàm lượng cao để giảm tối đa lượng nước nhào trộn. Hình 2. Nguyên lý tạo hạt EPS và cấu trúc hạt EPS nhìn dưới kính hiển vi 3.NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM [2][5][6][7][8] 3.1.Nguyên vật liệu sử dụng Dựa theo nguyên lí chế tạo bêtông nhẹ EPS chất lượng cao trên cơ sở nâng cao cường độ bêtông nền và hình thành cấu trúc rỗng tối ưu đã trình bày, hệ nguyên liệu sử dụng trong nghiên cứu gồm có: Ximăng Portland có cường độ tuổi 28 ngày là 54.3 MPa, khối lượng riêng là 3.10 g/cm3, độ mịn blaine là 3410cm2/g. Kí hiệu C. Bột khoáng vô cơ siêu mịn hoạt tính là bột silica fume có khối lượng riêng là 2.2 g/cm3, cỡ hạt trung bình đến 1 micromet, chỉ số hoạt tính theo cường độ là 1.2. Kí hiệu SF. Bột khoáng vô cơ siêu mịn loại 1 có khối lượng riêng 2.65 g/cm3, cỡ hạt trung bình đến 30 micromet. Kí hiệu FP1. Bột khoáng vô cơ siêu mịn loại 2 có khối lượng riêng 2.70 g/cm3, cỡ hạt trung bình đến 1 micromet. Kí hiệu FP2. Phụ gia siêu dẻo gốc polycarboxylate, tỷ trọng 1.05 ± 0.02 (g/ml). Kí hiệu SP. Cốt liệu nhỏ, nhóm hạt từ 0.16 – 5 mm, là cát sông có khối lượng riêng 2.63 g/cm3. Kí hiệu S Hạt EPS sử dụng trong nghiên cứu gồm 3 nhóm hạt: o Nhóm EPS 1: Đường kính hạt từ 1.5mm đến 2.5mm. Khối lượng thể tích của hạt là 30 kg/m3, khối lượng thể tích đổ đống là 18.1 kg/m3. TẠP CHÍ PHÁT TRIỂN KH&CN, TẬP 13, SỐ K3 - 2010 Trang 19 o Nhóm EPS 2: Đường kính hạt từ 2.5mm đến 4.5mm. Khối lượng thể tích của hạt là 22.15 kg/m3, khối lượng thể tích đổ đống là 13.4 kg/m3. o Nhóm EPS 3: Đường kính hạt từ 4.5mm đến 8mm. Khối lượng thể tích của hạt là 16.31 kg/m3, khối lượng thể tích đổ đống là 9.2 kg/m3. Nước nhào trộn là nước sạch đúng theo tiêu chuẩn nước dùng cho bêtông, ximăng. 3.2.Bài toán cấp phối bêtông Nguyên lý chung của bài toán thành phần bêtông là tổng thể tích đặc của nguyên liệu sử dụng luôn là 1 đơn vị thể tích (lý thuyết thể tích tuyệt đối). Đối với bêtông nền, bài toán cấp phối thành phần là: VAggregate + VPaste = Va + Vp = 1000 lít aSPaWaFPaFPaSFaC p SPWFPFPSFCV γγγγγγ +++++= 21 21 aS a SV γ= Đối với bêtông EPS, bài toán cấp phối thành phần là: Vmatrix + Vhạt EPS = 1000 lít 221 321 aEPSaEPSaEPS hatEPS EPSEPSEPSV γγγ ++= Trong đó: - Vaggregate = Va: thể tích đặc của cốt liệu trong hỗn hợp bêtông. - Vpaste = Vp: thể tích hồ trong hỗn hợp bêtông. - Vmatrix: thể tích của bêtông nền. - Vhạt EPS: tổng thể tích hạt EPS tham gia tạo rỗng. - C, γaC: khối lượng và khối lượng riêng của ximăng. - SF, γaSF: khối lượng và khối lượng riêng của silica fume. - FP1, γaFP1: khối lượng và khối lượng riêng của bột vô cơ siêu mịn lấp đầy loại 1. - FP2, γaFP2: khối lượng và khối lượng riêng của bột vô cơ siêu mịn lấp đầy loại 2. - S, γaS: khối lượng và khối lượng riêng của cát. - W, γaW: khối lượng và khối lượng riêng của nước. - SP, γaSP: khối lượng và khối lượng riêng của phụ gia siêu dẻo. - EPS1, γaEPS1: khối lượng và khối lượng thể tích của hạt EPS1 - EPS2, γaEPS2: khối lượng và khối lượng thể tích của hạt EPS2 - EPS3, γaEPS3: khối lượng và khối lượng thể tích của hạt EPS3 3.3.Khảo sát cấp phối bêtông nền có tính tự đầm và cường độ cao thích hợp với việc tạo rỗng bằng hạt EPS với hàm lượng lớn Tính công tác của hỗn hợp bêtông nền được đánh giá qua độ chảy xoè Heagerman theo tiêu chuẩn EN 459-2. Hình 3 là thí nghiệm độ chảy xoè Haegermann dùng cho bêtông tự đầm chỉ có cốt liệu nhỏ, cho phép tiết kiệm vật liệu và thời gian thí nghiệm. Đường kính của hình tròn do bêtông chảy ra sau khi rút côn là một thước đo cho khả năng chảy lấp đầy của Science & Technology Development, Vol 13, No.K3- 2010 Trang 20 bêtông, đường kính hình tròn từ 24.5 cm là bêtông có tính tự chảy tốt. Cường độ chịu nén của đá bêtông nền được xác định theo tiêu chuẩn ASTM C-39. Mỗi cấp phối bêtông nền được thử nén trên mẫu trụ tròn DxH = 75x150 (mm) và mẫu trụ tròn DxH = 100x200 (mm). Điều kiện dưỡng hộ mẫu là: sau khi đúc mẫu, tĩnh định mẫu trong khuôn 24 giờ, sau đó tháo mẫu khỏi khuôn và dưỡng hộ mẫu trong điều kiện nhiệt ẩm ở 800C trong 48 giờ. Hình 3. Thí nghiệm chảy xoè Haegermann dùng xác định tính tự đầm của hỗn hợp bêtông nền Các yếu tố chính ảnh hưởng đến tính tự đầm và cường độ nén của bêtông nền và khoảng biến thiên được khảo sát là: Tỷ số W/ (C + SF) = 0.200 ÷ 0.225. Tỷ số Vpaste/Vaggregate = 550/450 ÷500/500. Loại và hàm lượng bột khoáng vô cơ siêu mịn lấp đầy (loại 1 và loại 2) Các yếu tố sau không thay đổi trong quá trình khảo sát là: SF/C = 0.150 FP = FP1 + FP2 = 20%C SP = (2%)(C+SF+FP) Bảng 1. Kết quả khảo sát tính công tác và cường độ nén của các cấp phối bêtông nền Tên cấp phối C SF C FP P SP SFC W + AGGRE PASTE V V Độ chảy xoè Haegerman (cm) Cường độ nén của bêtông nền (MPa) (FP1) I-1 0.15 0.20 0.02 0.200 525/475 16.5 111.1 (FP2) I-1 0.15 0.20 0.02 0.200 525/475 27.8 114.8 (FP1) I-2 0.15 0.20 0.02 0.225 525/475 29.3 106.1 (FP2) I-2 0.15 0.20 0.02 0.225 525/475 31.8 113.6 (FP1) II-1 0.15 0.20 0.02 0.200 550/450 21.0 112.1 (FP2) II-1 0.15 0.20 0.02 0.200 550/450 30.3 109.1 (FP1) II-2 0.15 0.20 0.02 0.225 550/450 30.4 110.6 (FP2) II-2 0.15 0.20 0.02 0.225 550/450 33.4 107.5 (FP1)(FP2) I-1 0.15 0.20 0.02 0.200 525/475 25.1 116.2 TẠP CHÍ PHÁT TRIỂN KH&CN, TẬP 13, SỐ K3 - 2010 Trang 21 (FP1)(FP2) I-2 0.15 0.20 0.02 0.225 525/475 30.0 115.5 (FP1)(FP2) II-1 0.15 0.20 0.02 0.200 550/450 26.5 112.5 (FP1)(FP2) II-2 0.15 0.20 0.02 0.225 550/450 32.1 114.6 (FP1)(FP2) III-1 0.15 0.20 0.02 0.200 500/500 20.4 118.2 (FP1)(FP2) III-2 0.15 0.20 0.02 0.225 500/500 28.2 115.1 *Ghi chú: (FP1), (FP2), (FP1)(FP2) lần lượt là cấp phối bêtông nền dùng bột khoáng siêu mịn lấp đầy là loại 1, loại 2, loại 1 và loại 2 kết hợp. Kết quả cho thấy cấp phối (FP1)(FP2)-II-2 là cấp phối có tính linh động tốt (độ chảy xoè 32.1 cm) cùng với cường độ chịu nén cao (114.6 MPa), do đó, cấp phối (FP1)(FP2)-II-2 được chọn sử dụng làm cấp phối bêtông nền cho giai đoạn nghiên cứu tiếp theo. 3.4.Khảo sát ảnh hưởng của hàm lượng và thành phần hạt EPS đến việc tạo thành cấu trúc rỗng tối ưu cho bêtông nhẹ EPS Giai đoạn khảo sát này gồm khảo sát sơ bộ ảnh hưởng của hàm lượng và thành phần hạt EPS đến cường độ cơ học và khối lượng thể tích của bêtông EPS để có các thông tin ban đầu về khoảng biến thiên của các yếu tố ảnh hưởng và để có một nhận xét tổng quát, từ đó, xây dựng mô hình mô phỏng sự ảnh hưởng của hàm lượng và thành phần hạt EPS đến cường độ cơ học và khối lượng thể tích của bêtông EPS. Để xây dựng mô hình mô phỏng tác động của hàm lượng và thành phần hạt EPS đến cường độ của bêtông EPS, nghiên cứu đã sử dụng lý thuyết quy hoạch thực nghiệm để lên kế hoạch thực nghiệm và xử lý số liệu. Khối lượng thể tích của đá bêtông nhẹ EPS được xác định theo tiêu chuẩn TCVN 3115 – 1993. Cường độ chịu nén của đá bêtông nhẹ EPS được xác định theo tiêu chuẩn TCVN 3118 – 1993. Mỗi cấp phối bêtông nền được thử nén trên mẫu lập phương 150x150x150 (mm). Điều kiện dưỡng hộ mẫu là: sau khi đúc mẫu, tĩnh định mẫu trong khuôn 24 giờ, sau đó tháo mẫu khỏi khuôn và dưỡng hộ mẫu trong điều kiện nhiệt ẩm ở 800C trong 48 giờ. Hình 4. Dưỡng hộ nhiệt ẩm bêtông EPS ở 800C trong 48 giờ Science & Technology Development, Vol 13, No.K3- 2010 Trang 22 3.4.1.Khảo sát sơ bộ ảnh hưởng của hàm lượng và thành phần hạt EPS đến khối lượng thể tích và cường độ của bêtông nhẹ EPS Bảng 2. Kết quả khảo sát sơ bộ về sự ảnh hưởng của hàm lượng và thành phần hạt EPS đến khối lượng thể tích và cường độ nén của bêtông EPS. Sự phối hợp của các nhóm hạt EPS trong hỗn hợp EPS (% thể tích) Cấp phối bêtông EPS Tổng thể tích hạt EPS trong bêtông (% thể tích) EPS 1 EPS 2 EPS 3 Khối lượng thể tích của bêtông EPS (kg/m3) Cường độ chịu nén của bêtông EPS (MPa) 50-1 100 0 0 1292 11.5 50-2 0 100 0 1267 13.6 50-3 0 0 100 1233 12.5 50-12 50 50 0 1306 13.6 50-23 0 50 50 1196 12.9 50-13 50 0 50 1275 15.2 50-123 50 33.3 33.3 33.3 1275 13.3 55-1 100 0 0 1161 9.9 55-2 0 100 0 1161 11.2 55-3 0 0 100 1115 10.1 55-12 50 50 0 1155 10.3 55-23 0 50 50 1067 10.0 55-13 50 0 50 1153 11.6 55-123 55 33.3 33.3 33.3 1144 11.4 60-1 100 0 0 1038 6.4 60-2 0 100 0 1036 7.1 60-3 0 0 100 989 6.9 60-12 50 50 0 989 6.9 60-23 0 50 50 1003 9.0 60-13 50 0 50 1026 7.8 60-123 60 33.3 33.3 33.3 1012 8.3 65-1 100 0 0 895 4.8 65-2 0 100 0 897 5.3 65-3 0 0 100 839 4.8 65-12 50 50 0 827 4.8 65-23 0 50 50 839 5.4 65-13 50 0 50 892 6.2 65-123 65 33.3 33.3 33.3 876 5.4 TẠP CHÍ PHÁT TRIỂN KH&CN, TẬP 13, SỐ K3 - 2010 Trang 23 Kết quả thực nghiệm được trình bày ở bảng 2 cho thấy tổng thể tích hạt EPS tham gia tạo rỗng khi thay đổi trong phạm vi từ 50% đến 65% thì cho phép tạo ra bêtông EPS có khối lượng thể tích của bêtông EPS thay đổi từ 866 kg/m3 đến 1263 kg/m3 và cường độ nén thấp nhất đạt 4.5 Mpa. Kết quả thực nghiệm cũng cho thấy bêtông được tạo rỗng bởi duy nhất 1 nhóm hạt EPS thì cường độ của bêtông EPS thấp hơn so với bêtông tạo rỗng bởi nhiều nhóm hạt EPS kết hợp, như vậy, sự phối hợp của các nhóm hạt EPS đã tạo ra cấu trúc rỗng tổ ong khác nhau và cho phép hướng đến một cấu trúc rỗng tổ ong tốt nhất để nâng cao cường độ của bêtông nhẹ EPS. Đồ thị ở hình 5 thể hiện mối tương quan tỷ lệ nghịch giữa khối lượng thể tích của bêtông EPS và tổng thể tích hạt EPS tham gia tạo rỗng. TÖÔNG QUAN GIÖÕA TOÅNG THEÅ TÍCH HAÏT EPS TAÏO ROÃNG VAØ KHOÁI LÖÔÏNG THEÅ TÍCH CUÛA BEÂTOÂNG EPS y = -26.286x + 2581.4 R2 = 0.9608 800 900 1000 1100 1200 1300 1400 45 50 55 60 65 70 TOÅNG THEÅ TÍCH HAÏT EPS THAM GIA TAÏO ROÃNG (%) K H O ÁI L Ö Ô ÏN G T H EÅ T ÍC H B EÂ TO ÂN G EP S (k g/ m 3) TÖÔNG QUAN GIÖÕA TOÅNG THEÅ TÍCH HAÏT EPS TAÏO ROÃNG VAØ KHOÁI LÖÔÏNG THEÅ TÍCH CUÛA BEÂTOÂNG EPS Linear (TÖÔNG QUAN GIÖÕA TOÅNG THEÅ TÍCH HAÏT EPS TAÏO ROÃNG VAØ KHOÁI LÖÔÏNG THEÅ TÍCH CUÛA BEÂTOÂNG EPS) Hình 5. Tương quan giữa khối lượng thể tích của bêtông EPS và tổng thể tích hạt EPS tạo rỗng 3.4.2.Xây dựng mô hình mô phỏng ảnh hưởng của hàm lượng và thành phần hạt EPS đến cường độ của bêtông nhẹ EPS Gọi V1, V2, V3 lần lượt là thể tích của các nhóm hạt EPS1, EPS2 và EPS3 tham gia tạo rỗng, ảnh hưởng của hàm lượng và thành phần hạt EPS đến cường độ của bêtông nhẹ EPS được thể hiện thông qua các biến và khoảng biến thiên của các biến như sau : Tổng thể tích hạt EPS tham gia tạo rỗng, thể hiện qua tỷ số: Z1 = 65.050.0321 ÷=++ ngEPShonhopbetoV VVV Thể tích EPS3 tham gia tạo rỗng, thể hiện qua tỷ số: Z2 = 9.01.0 321 3 ÷=++ VVV V Thể tích EPS1 và EPS2 tham gia tạo rỗng, thể hiện qua tỷ số: Z3 = 903.0097.0 21 1 ÷=+VV V Science & Technology Development, Vol 13, No.K3- 2010 Trang 24 Dựa theo kết quả khảo sát sơ bộ có thể thấy sự phối hợp của các nhóm hạt có ảnh hưởng phi tuyến đối với cường độ nén, do đó mô hình bậc nhất được bỏ qua, tiến hành khảo sát hàm mục tiêu cường độ nén theo kế hoạch bậc hai trực giao. Bảng 3. Kết quả khảo sát của mô hình quy hoạch trực giao bậc hai, ba yếu tố Giá trị mã hóa Giá trị thực ngEPShonhopbetoV VVV 321 ++ 321 3 VVV V ++ 21 1 VV V +STT x1 x2 x3 Z1 Z2 Z3 Cấp phối Cường độ chịu nén (kgf/cm2) 1 1 1 1 0.650 0.900 0.903 QH1 55 2 -1 1 1 0.500 0.900 0.903 QH2 110 3 1 -1 1 0.650 0.100 0.903 QH3 48 4 -1 -1 1 0.500 0.100 0.903 QH4 147 5 1 1 -1 0.650 0.900 0.097 QH5 40 6 -1 1 -1 0.500 0.900 0.097 QH6 184 7 1 -1 -1 0.650 0.100 0.097 QH7 58 8 -1 -1 -1 0.500 0.100 0.097 QH8 187 9 1.215 0 0 0.666 0.500 0.500 QH9 53 10 -1.215 0 0 0.484 0.500 0.500 QH10 151 11 0 1.215 0 0.575 0.986 0.500 QH11 81 12 0 -1.215 0 0.575 0.014 0.500 QH12 94 13 0 0 1.215 0.575 0.500 0.990 QH13 108 14 0 0 -1.215 0.575 0.500 0.010 QH14 102 15 0 0 0 0.575 0.500 0.500 QH15 83 Sau khi kiểm tra tính đúng đắn của phương trình theo các chuẩn thống kê, ta có phương trình hồi quy tuyến tính bậc hai mô tả ảnh hưởng của 3 yếu tố đến cường độ nén của bêtông EPS như sau: ++− −++ + +++ −+ +++= 321 3 21 1 21 1 2 321 21 1321 363.1541.370413.61 1000 089.1388831.2509403.497 1000 44.1107 VVV V VV V VV V VVV VV VVVVY Dựa theo phương trình mô phỏng đã xây dựng, hình 6 là đồ thị mô tả sự biến thiên của cường độ chịu nén theo tổng thể tích hạt EPS trong bêtông và thành phần hạt EPS. Đồ thị chia làm bốn nhóm đường cong biến thiên theo mức độ phối hợp của nhóm hạt EPS1 và EPS2 TẠP CHÍ PHÁT TRIỂN KH&CN, TẬP 13, SỐ K3 - 2010 Trang 25 (thể hiện qua tỷ số V1/(V1+V2)); mỗi nhóm đường cong biểu thị cho tổng thể tích hạt EPS trong bêtông lần lượt là 50%, 55%, 60, 65%; mỗi nhóm đường cong gồm 5 đường cong đơn lẻ biểu thị thể tích nhóm hạt EPS3 có trong tổng thể tích hạt EPS lần lượt là 0.1, 0.3, 0.5, 0.7, 0.9. Theo đồ thị hình 6, khi tổng thể tích hạt EPS trong bêtông là 65% thì cường độ cao nhất của bêtông EPS đến 7.5 MPa và thấp nhất là 4.0 MPa (khối lượng thể tích là 872 kg/m3 - tính theo phương trình mô phỏng trình bày ở đồ thị hình 5), khi tổng thể tích hạt EPS trong bêtông là 60% thì cường độ cao nhất của bêtông EPS đến 10.0 MPa và thấp nhất là 7.0 MPa (khối lượng thể tích là 1004 kg/m3 - tính theo phương trình mô phỏng trình bày ở đồ thị hình 5), khi tổng thể tích hạt EPS trong bêtông là 55% thì cường độ cao nhất của bêtông EPS đến 14.5 MPa và thấp nhất là 9.5 MPa (khối lượng thể tích tính là 1136 kg/m3 - tính theo phương trình mô phỏng trình bày ở đồ thị hình 5), khi tổng thể tích hạt EPS trong bêtông là 50% thì cường độ cao nhất của bêtông EPS đến 20.0 MPa và thấp nhất là 12.5 MPa (khối lượng thể tích là 1267 kg/m3 - tính theo phương trình mô phỏng trình bày ở đồ thị hình 5). 0 20 40 60 80 100 120 140 160 180 200 0 0.2 0.4 0.6 0.8 1 V1/(V1+V2) C Ư Ờ N G Đ Ộ N ÉN (k gf /c m 2) 0.5-0.1-Z3 0.5-0.3-Z3 0.5-0.5-Z3 0.5-0.7-Z3 0.5-0.9-Z3 0.55-0.1-Z3 0.55-0.3-Z3 0.55-0.5-Z3 0.55-0.7-Z3 0.55-0.9-Z3 0.6-0.1-Z3 0.6-0.3-Z3 0.6-0.5-Z3 0.6-0.7-Z3 0.6-0.9-Z3 0.65-0.1-Z3 0.65-0.3-Z3 0.65-0.5-Z3 0.65-0.7-Z3 0.65-0.9-Z3 Hình 6. Đồ thị mô tả sự biến thiên của cường độ chịu nén theo tổng thể tích hạt EPS trong bêtông và thành phần hạt EPS. Dựa theo kết quả thực nghiệm, sử dụng cấp phối QH6 để làm mẫu panel sàn và cấp phối QH7 để làm mẫu panel tường, hình 7 và 8 là quá trình thử tính công tác của hỗn hợp bêtông và đúc mẫu panel, hình 9 là panel tường và panel sàn làm từ cấp phối bêtông EPS QH6 và QH7. Science & Technology Development, Vol 13, No.K3- 2010 Trang 26 Hình 7. Chế tạo panel sàn theo cấp phối bêtông nhẹ EPS QH 6, khối lượng thể tích là 1267 kg/m3, độ sụt là 6cm và cường độ nén 18.4 MPa, các hạt EPS phân bố rất đều trong cấu trúc. Hình 8. Chế tạo panel tường theo cấp phối bêtông nhẹ EPS QH 7, khối lượng thể tích là 872 kg/m3, độ sụt là 0 cm và cường độ nén 5.8 MPa, các hạt EPS phân bố rất đều trong cấu trúc. Hình 9. Panel tường và panel sàn làm từ cấp phối bêtông nhẹ EPS QH 7 và QH6, trước và sau công tác hoàn thiện (bả bột và lăn sơn đối với panel tường, lát gạch nền cho panel sàn) TẠP CHÍ PHÁT TRIỂN KH&CN, TẬP 13, SỐ K3 - 2010 Trang 27 4.KẾT LUẬN Trên cơ sở nâng cao cường độ của bêtông nền và tạo cấu trúc rỗng tổ ong tối ưu cho bêtông bằng hạt EPS, nghiên cứu đã xây dựng được mô hình toán mô phỏng sự ảnh hưởng của tổng thể tích hạt EPS và thành phần hạt EPS tham gia tạo rỗng đến khối lượng thể tích và cường độ nén của bêtông nhẹ EPS, nghiên cứu đã xác định được cấp phối bêtông nhẹ EPS đạt các yêu cầu kỹ thuật về khối lượng thể tích và cường độ để sản xuất panel thay thế tường xây bằng gạch rỗng đất sét nung và sản xuất panel sàn dùng cho nhà dân dụng lắp ghép. Cụ thể : Sản xuất được panel tường từ bêtông EPS có khối lượng thể tích 875 kg/m3 và cường độ đến 7.5 MPa, hoặc từ bêtông EPS có khối lượng thể tích 1000 kg/m3 và cường độ đến 10 MPa, hoặc từ bêtông EPS có khối lượng thể tích 1150 kg/m3 và cường độ đến 15 MPa. Sản xuất được panel sàn từ bêtông EPS có khối lượng thể tích 1275 kg/m3, cường độ đến 20 MPa. OPTIMIZATION MIX PROPORTION OF EXPANDED POLYSTYRENE LIGHTWEIGHT CONCRETE FOR MANUFACTURE WALL AND FLOOR PANELS OF BUILDING ASSEMBLED Kim Huy Hoang, Do Kim Kha, Truong Van Viet, Bui Duc Vinh, Nguyen Van Chanh University of Technology, VNU-HCM ABSTRACT: The use of prefabricated lightweight concrete panels like wall, floor, roof can help cut down construction cost while maintains the quality of the building. This method has been used effectively in many developed countries and has proved to be appropriate in Vietnam condition.This paper deals with fabrication expanded polystyrene (EPS) lightweight concrete panels base on increasing strength of mortar matrix and optimization porous structure. In this research, we studied EPS lightweight concrete with density of 875 - 1150 kg/m3 and compression strength of 7.5 - 15 MPa for manufacturing wall panels, EPS lightweight concrete with density of 1275 kg/m3 and compression strength of 20 MPa for manufacturing floor and roof panels. Key words: lightweight concrete, expanded polystyrene, porous structure, thermal insulation TÀI LIỆU THAM KHẢO [1]. Sidney Mindess, J.Francis Young and David Darwin, Concrete, Second edition,. Pearson Education, Inc - Upper Saddle River, NJ 07548. [2]. K. Miled, R. Le Roy, K. Sab, Eps Lightweight Concrete Paricle Size Science & Technology Development, Vol 13, No.K3- 2010 Trang 28 Effect Modelling, The 8th International Conference on Computational Plasticity , Barcelona, Spanish, (2005). [3]. Nguyễn Như Quý, Công nghệ vật liệu cách nhiệt, NXB Xây dựng, Hà Nội (2002). [4]. Nguyễn Văn Phiêu, Nguyễn Văn Chánh, Công nghệ bê tông nhẹ, NXB Xây dựng, Hà Nội, (2005). [5]. Nguyễn Minh Tuyển, Quy hoạch thực nghiệm, NXB Khoa học và Kỹ thuật, (2006). [6]. Trần Văn Mạnh, Lê Nguyễn Hoàng Anh Tuấn, Tối ưu thành phần của bê tông cường độ siêu cao gia cường cốt sợi thép phân tán sử dụng cho công trình chịu tải trọng tĩnh và tải trọng động lớn, Luận văn đại học, Đại Học Bách Khoa TPHCM, (2008). [7]. Hà Sơn Trí, Khảo sát ảnh hưởng của kiểu sợi và hàm lượng sợi thép đến ứng xử của bê tông cốt sợi thép cường độ siêu cao dưới tác động của tải trọng lặp, Luận văn đại học, Đại Học Bách Khoa TPHCM, (2009). [8]. Đỗ Kim Kha, Trương Văn Việt, Khảo sát tối ưu thành phần bêtông nhẹ tạo rỗng bằng hạt EPS để sản xuất cấu kiện bêtông cốt thép đúc sẵn dùng cho công trình nhà ở lắp ghép, Luận văn đại học, Đại Học Bách Khoa TPHCM, (2010).
File đính kèm:
khao_sat_toi_uu_thanh_phan_cua_betong_nhe_tao_rong_bang_hat.pdf